کیان برنا

سهندسازه

آموزش رویت

تا چند سال قبل از جعبه تقسیم در برق کشی ساختمان ها به منظور ایجاد انشعاب و مخفی کردن اتصالات استفاده می شد، اما به مرور زمان، استانداردهای جدید مهندسی برق و مهندسین ناظر برق اجازه استفاده از این روش قدیمی را نمی دهند و سیم کشی به روش جعبه فیوز انجام می شود.

در سیستم برقی و صنعتی که بین قسمت های مختلف اتصالات الکتریکی وجود دارد، ممکن است هم به وسیله ترمینال و هم به صورت مستقیم سر به سر باشد که این اتصالات درون محفظه بسته ای به نام جعبه تقسیم (باکس پلاستیکی) قرار می گیرد.

در خانه های قدیم نیز برق کشی به روش جعبه تقسیم انجام گرفته و به دلیل این که امکان ایجاد مشکل در سیم کشی برق وجود داردقطعا گاهی نیاز به تعمیر دارد، پس با ما در سایت ساختمانچی همراه باشید تا بیشتر با جعبه تقسیم ها و کارکردشان آشنا شویم.

جعبه تقسیم چیست؟

قطعه ای الکترونیکی به شکل یک باکس مربع یا مستطیل شکل که برای قراردادن سیم ها و اتصالات الکتریکی است و از طریق کابل وارد جعبه می شوند و به قسمت های مختلف ساختمان فرستاده می شوند و همچنین متصل کننده نودهای انتهایی هر بخش از ساختمان می باشند. جعبه تقسیم ها با نام های دیگری مثل جعبه الکتریکی، جانکشن باکس و جعبه ترمینال نیز شناخته می شوند.

چرا از جعبه تقسیم استفاده می شود؟

در اکثر جاهایی که برق باشد جعبه تقسیم ها هم به شکل توکار و هم به شکل روکار هستند. از جمله دلایلی که از جبعه تقسیم استفاده می شود می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • جعبه تقسیم از سیم ها در برابر عوامل محیطی نظیر رطوبت، دمای بالا، نور خورشید و گرد و غبار محافظت می کند و از اتصال بین سیم ها  جلوگیری کرده و جوجب ایمنی بیشتر می شود.
  • از تماس افراد و برخورد با سیم های برق جلوگیری می کنند.
  • از آسیب رساندن موجوداتی مثل موش و جویدن سیم ها محافظت می کند.
  • موجب می شوند که نقشه الکتریکی ساختمان به چند واحد سازماندهی شود.
  •  در صورتی که به درستی پوشانده شود حتی از انتشار آتش درون جعبه جلوگیری می شود.

انتخاب جعبه تقسیم مناسب

انتخاب جعبه تقسیم مناسب به این بستگی دارد که برای چه کاری استفاده می شود. مثلا آیا جعبه تقسیم ضد آب نیاز دارید؟ آیا این جعبه تقسیم را در فضای باز استفاده می کنید یا سرپوشیده؟

آیا جعبه تقسیم 4 یا 8 ترمینالی مناسب است؟ و سوالاتی از این دست، در انتخاب جعبه تقسیم مناسب مهم است. اما در کل برای انتخاب باکس تقسیم مناسب به موارد زیر توجه کنید:

  • امتیاز حفاظت جعبه تقسیم
  • نحوه اتصال سیم ها در جعبه تقسیم (تعداد و نوع ترمینال ها)
  • اندازه و شکل جعبه تقسیم
  • جنس جعبه تقسیم
  • کاربرد جعبه تقسیم
  • جایگاه مناسب برای برد و قطعات الکترونیکی

به دلیل حساس بودن برد و قطعات الکترونیکی نمی توان آن ها را به تنهایی روی دیوار و یا دستگاه های صنعتی نصب کرد، زیرا ممکن است در تماس رطوبت و یا خوردگی قرار بگیرند و موجب اتفاقات زیادی شوند، پس جعبه تقسیم محافظ مناسبی برای قطعات الکترونیکی می باشد.

بخوانید!  موتورخانه و هر آن چه باید بدانید!

جعبه تقسیم  از قطعات الکترونیکی در برابر گرد و غبار و خطرات احتمالی خارجی جلوگیری می کند و ظاهر کار را زیباتر و مرتب تر نشان می دهد.

جعبه تقسیم

قابلیت نصب ریل و ترمینال ریلی

اگر سیم ها با هم اتصال کنند و یا در هم بپیچند، از لحاظ ایمنی و عایق کاری بسیار خطرناک است، زیرا عایق کاری به کمک چسب برق صورت می گیرد که با گذشت زمان آسیب می بیند.

در این مواقع استفاده از ترمینال ریلی این مشکلات را برطرف کرده و نیز به راحتی می توانید اتصالات را از هم جدا کنید. جعبه تقسیم های مخصوصی که ریل و پایه برای نصب ترمینال در آن در نظر گرفته شده در بازار موجود است که پیشنهاد می شود از این مدل ها خرید کنید.

نصب کلید و پریز صنعتی

جعبه تقسیم ها فضای مناسبی برای نصب انواع کلید و سوکت های صنعتی هستند که البته باز هم نوع مخصوص آن در بازار موجود است.

اگر بخواهید ترکیبی از کلید، سوکت، نمایشگر و … را کنار هم قرار دهید، بهتر است از جعبه تقسیم پلاستیکی استفاده کنید.

انواع جعبه تقسیم از لحاظ جنس بدنه

  1. جعبه تقسیم گالوانیزه (فلزی)
  2. جعبه تقسیم ABS (پلاستیک)
  3. جعبه تقسیم PVC (پلاستیک)
  4. جعبه تقسیم فایبرگلاس (پلاستیک تقویت شده با الیاف)

جعبه تقسیم فلزی

جعبه الکتریکی فلزی در مقایسه با انواع دیگر از مقاومت بیشتری در مقابل اشعه ماوراء بنفش و شعله، برخوردار است و همچنین این جعبه تقسیم هم در دمای بالا و هم در دمای پایین می تواند استحکام خود را حفظ کند.

از معایب جعبه تقسیم فلزی می توان به قیمت بالای آن نسبت به انواع دیگر، وزن سنگین و رسانا بودن فلز اشاره کرد. از آن جا که فلز رساناست، باید جعبه تقسیم فلزی را به زمین اتصال دهید.

جعبه تقسیم فلزی

انواع جعبه تقسیم فلزی

جعبه تقسیم فولاد نرم (گالوانیزه): این جعبه تقسیم از ارزان ترین و در عین حال سنگین ترین و آسیب پذیرترین نوع جعبه تقسیم می باشد. این نوع جعبه در برابر خوردگی آسیب پذیر می باشد.

جعبه تقسیم آلومینیومی: این جعبه تقسیم به نسبت نوع فولادی وزن کمتر و محافظت بهتری در برابر خوردگی دارد. اما آلومینیوم به اندازه فولاد قوی نیست و در محیط های ناملایم امکان خوردگی آن وجود دارد.

جعبه تقسیم استیل ضد زنگ: این جعبه تقسیم به نسبت نوع آلومینیوم و فولاد، سخت تر و از ساختار قوی تری برخودار است، همچنین مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارد. از بزرگ ترین ایرادهای این جعبه تقسم هزینه بالا و وزن سنگین آن است.

 جعبه تقسیم پلاستیکی

باکس پلاستیکی یک محفظه دردار است که بدنه آن پلاستیکی بوده و برای پوشاندن وسایل الکتریکی استفاده می شود.

به دلیل این که نصب تجهیزات الکتریکی داخل ساختمان ها و پروژه های عمرانی تحت استاندارد و اصول پیش برود، از جعبه تقسیم های پلاستیکی استفاده می شود. در واقع دلیل اصلی استفاده از جانکشن باکس های پلاستیکی رعایت اصول استاندارد نصب می باشد.

بخوانید!  لوله تک لایه چیست؟

مزایای جعبه تقسیم های پلاستیکی

جانکشن باکس های پلاستیکی مزایای زیادی را دارا می باشند که از جمله می توان به هزینه کم و سهولت نصب و استفاده از آن اشاره کرد، اما در نظر داشته باشید که این جعبه تقسیم های پلاستیکی برای همه پروژه ها قابل استفاده نیستند.

در مواقعی که از جعبه تقسیم های پلاستیکی نمی توان استفاده کرد گزینه مناسب، جعبه های فلزی می باشند. هر دو جنس جعبه تقسیم در سایز و اندازه های مختلفی در بازار موجود هستند.

جعبه تقسیم پلاستیکی PVC : PVC ماده ای نارساناست و از ویژگی های مهم این جعبه تقسیم پلاستیکی سبک، قوی و ارزان بودن آن را می توان نام برد. اگر این جعبه تقسیم با سیم لخت، فیکسچر و یا سوئیچ برخورد کند، به دلیل نارسانا بودن، برق را هدایت نمی کند.

همچنین نیازی نیست تا این جعبه تقسیم با پایه به زمین متصل شود و به راحتی با سوراخ هایی که در پشت و طرفین جعبه تقسیم PVC وجود دارد منگنه می شود.

جعبه تقسیم ABS : ABS یک پلاستیک سخت، سفت، قابل تنظیم و کم هزینه است که در مقایسه با موادی مثل فلز و فایبرگلاس، بسیاری از مزایا و معایب آن ها را داراست.

نصب جعبه تقسیم

مقایسه جعبه تقسیم های الکتریکی PVC و ABS

  • ABS در برابر دمای سرد مقاومت است و در برابر ضربه نیز تا حدی مقاومت بالاتری دارد.
  • PVC کمی ارزان تر بوده و مقاومتش در برابر اشعه ماوراء بنفش تا حدی بالاتر است.
  • ABS مقاومت شیمیایی مشابهی با PVC دارد و هر دو نارسانا هستند و نیازی نیست که به پایه به زمین وصل شوند.

سخن نهایی

جعبه تقسیم ها یکی از ابزارهای مفید و کاربردی برای حفاظت از کابل و سیم های برق می باشند، که به کمک آن ها می توانید انشعابات مختلف را برای کاربردهای گوناگون داشته باشید.

همان طور که گفتیم باکس های تقسیم دارای مدل ها و جنس های متفاوت هستند که با توجه به جای قرار گیری، پروژه و فعالیت مورد نظر خود یک نمونه مناسب را تهیه کنید.

سوالات متداول

جعبه تقسیم فلزی بهتر است یا پلاستیکی؟

جعبه تقسیم پلاستیکی هم سبک تر است و هم قیمت آن نسبت به جعبه تقسیم فلزی مناسب تر می باشد.

چرا از جعبه تقسیم استفاده می کنند؟

جعبه تقسیم، سیم ها را از عوامل محیطی مثل گرد و غبار، نور مستقیم خورشید، تماس افراد با برق و عوامل دیگر محافظت می کند.

جایگاه مناسب برای برد و قطعات الکترونیکی کجاست؟

این قطعات را به دلیل حساسیت بالا، نمی توان روی دیوار نصب کرد، اما با کمک یک جعبه تقسیم علاوه بر زیبایی از سیم ها نیز محافظت می شود.

از بین انواع جعبه تقسیم های فلزی کدام مورد کیفیت بهتری دارد؟

اگر با هزینه و وزن زیاد جعبه مشکلی ندارید بهترین گزینه جعبه تقسیم های استیل ضد زنگ می باشند.

جعبه تقسیم پلاستیکی PVC بهتر است یا ABS؟

جعبه تقسیم های پلاستیکی PVC سبک، قوی و ارزان هستند و نسبت به ABS گزینه مناسب تری می باشد.