بنر آچاریست تبلیغات
 
بنر کی پلاس بنر آبین
%عکس - روش های پایدارسازی گود[+مصاحبه با دکتر نادی]

روش های پایدارسازی گود[+مصاحبه با دکتر نادی]

kianborna

khedmatazma

گودبرداری بنا بر تعریف مهندسی به هر نوع حفاری پایین تر از سطح زمین و یا پایین تر از زیر پی ساختمان مجاور تلقی می شود. در دنیای مدرن امروز به دلیل ساخت بناهای چند طبقه و گسترش ساخت و ساز نیاز به پارکینگ در ساختمان در حال افزایش است. از این رو گودبرداری روشی مناسب برای ساخت پارکینگ در ساختمان های چند طبقه می باشد.

گودبرداری با توجه به جنس زمین می تواند به چند متر زیر زمین برسد و به منظور دستیابی به خاک سفت و یا ساخت بنایی که قسمتی از آن پایین تر از سطح زمین قرار می گیرد انجام می شود. به عبارتی دیگر از بین بردن برآمدگی ها و برجستگی های زمین به صورت عمیق و یا نیمه عمیق گودبرداری نامیده می شود.

گودبرداری

گودبرداری در مناطق مسکونی و یا مناطق باز اجرا می شود. این کار در مناطق باز به منظور پایین تر رفتن از سطح زمین و در مناطق مسکونی با هدف پایین رفتن از تراز زیرپی خانه های مجاور صورت می گیرد. قبل از انجام عملیات گودبرداری باید یکسری اقدامات را انجام داد که به طور خلاصه در زیر به آنها پرداخته شده است:

  • استحکام زمین و جنس خاکی که قرار است گودبرداری شود باید بر اساس مطالعات ژئوتکنیکی مورد ارزیابی قرار گیرد.
  • ناظر و مجری گودبرداری باید بر نقشه و مقاوم سازی دیواره های گود نظارت نموده و برنامه گودبرداری را بررسی کند.
  • تاسیساتی که در زیر زمین قرار گرفته اند از قبیل لوله های آب و فاضلاب، کابل های برق و تلفن، قنات ها و … باید مورد مطالعه و بررسی قرار گیرند. این تاسیسات باید شناسایی شوند تا از بروز حادثه جلوگیری به عمل آید. بعد از شناسایی و بررسی آنها باید اقدامات لازم جهت قطع جریان و یا تغییر مسیر آنها صورت گیرد.
  • چاه های آب و فاضلاب و قنات ها باید بررسی شوند.
  • قبل از گودبرداری باید ساختمان های مجاور مورد بازرسی قرار گیرند و معابر مجاور برای نصب تجهیزات پایش ارزیابی شوند.
  • اگر در اطراف محدوده ای که قرار است گودبرداری شود ایستگاه تردد وسایل عمومی قرار گرفته باید به مسئولین ذیربط اطلاع داده شود تا مشکلی در تردد آنها ایجاد نشود.
  • در صورت وجود زمین زراعی و یا باغچه در اطراف مکان گودبرداری باید خاک آنها را بررسی نمود.
  • امور اجرایی باید متناسب با شرایط جوی و محل کار برنامه ریزی و زمان بندی شوند.
  • ضایعات ساختمانی، تخته سنگ ها و سایر موانع باید از محل گودبرداری خارج شوند.
  • به منظور انجام گودبرداری باید از نیروهای با تجربه بدین منظور استفاده شود. علاوه بر آن افراد متخصص موظف به نظارت بر کار کارگران می باشند. علاوه بر آن سایر نیروها مانند رانندگان ماشین آلات حفاری مهارت لازم داشته و گواهینامه خود را ارائه دهند.
  • اگر گودبرداری در مجاورت معابر عمومی صورت می گیرد باید فاصله 150 سانتی متری لبه گود با معابر رعایت شود و علاوه بر آن از علائم هشدار دهنده برای آگاهی عابرین استفاده گردد.
  • قبل از گودبرداری باید مجوزهای لازم از سازمان هایی نظیر سازمان آب و فاضلاب، اداره گاز، اداره برق، شهرداری و … اخذ شود.
  • ساکنین ساختمان های مجاور باید از زمان گودبرداری آگاه و هشدارهای لازم به آنها داده شود.

گودبرداری

بعد از آنکه نقشه گودبرداری تنظیم و مجوزهای لازم از مراکز مختلف اخذ شد، می توان گودبرداری را شروع نمود. اصولا گودبرداری برای ساخت طبقات پایین تر از سطح زمین نظیر انبارها، موتورخانه ها، پارکینگ ها و … استفاده می شود. برای گودبرداری های کوچک می توان از ابزاری مانند بیل و کلنگ استفاده نمود اما برای گوبرداری های حجیم باید از تجهیزات و دستگاه های مکانیکی پیشرفته نظیر لودر استفاده کرد.

در این گودبرداری ها برای حمل خاک از محل گودبرداری به خارج از آن از سطح شیبدار استفاده می شود. این سطح شیب دار در کنار گود به منظور تردد ماشین آلات ایجاد می شود و کارگران پس از اتمام کار آن را پر می کنند. حداکثر عمقی که می توان گودبرداری نمود تا روی پی است که علاوه بر آن چند سانتی متر دیگر نیز برای عبور لوله ها از خاک برداشته می شود.

برای اینکه جداره های اطراف گود به داخل گود ریزش پیدا نکنند باید به آنها شیب ملایم داد. زاویه ای که این دیواره ها با خط قائم می سازند به خاک گود بستگی دارد. اگر این خاک ریز و سست باشد، زاویه بزرگتر خواهد بود. البته به دلیل اینکه فاصله بین دیوار گود و دیوار ساختمان با مصالح ساختمانی پر می شود مقرون بصرفه ترین راه کوچک تر گرفتن زاویه دیوار گود است زیرا در این صورت با مصالح کمتری پر می شود.

علاوه بر آن به منظور کاهش هزینه و کار اضافی در گودبرداری اقدام به ایجاد دیوار مانع می نمایند. این دیوارها در انواع چوبی و فلزی مورد استفاده قرار می گیرند. در زمین هایی که سطح آب های زیرزمینی بالاتر قرار گرفته ممکن است در محل گودبرداری آب جمع شود. در این مورد باید یک سوراخ در وسط گود حفر شود تا آب ها به سمت آن روانه شوند، سپس با وسیله ای مناسب نظیر پمپ آنها را از گود خارج نمود.

دکتر نادی

هر ساله پروژه هایی آغاز می شوند که اولین بخش در اجرای آن ها خاکبرداری است. اهمیت خاک برداری و گودبرداری نه تنها به دلیل پیچیدگی های مهندسی بلکه به دلیل نگرانی ساکنان ساختمان های مجاور از این موضوع بسیار حائز اهمیت است و به همین دلیل است که بررسی روش های متفاوت پایدارسازی گود و  انتخاب روش مناسب یکی از مهم ترین موضوعات در علم مهندسی است.

با توجه به اهمیت این موضوع بر آن شدیم که به گفت و گویی تخصصی با دکتر نادی، دکترای ژئوتکنیک و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد نجف آباد بپردازیم و مطالب کسب شده از ایشان را در ادامه این مقاله برای اطلاعات بیشتر شما علاقه مندان قرار دهیم.

 

انواع گسیختگی کدام اند؟

یکی از مواردی که ممکن است ریزش گود اتفاق نیفتد اما گسیختگی خاک زیر پی ساختمان مجاور است. این مورد بیشتر برای سازه‌های بنایی رخ می‌دهد. در این شرایط گوه‌ی گسیختگی زیر پی مجاور گودبرداری اتفاق می‌افتد. در این شرایط دیواره‌ی گود مشکلی پیدا نکرد بلکه گوه‌ی گسیختگی ایجادشده است. بنابراین اولین موردی و مشکلی که ممکن است طی گودبرداری رخ دهد گسیختگی خاک زیر پی ساختمان مجاور است.

مورد دیگر عوامل مؤثر روی ظرفیت باربری پی مانند ضریب انحراف بار است که در مکانیک خاک و پی‌سازی بررسی می‌شود. این مورد زمانی اتفاق می‌افتد که گودبرداری انجام‌شده است، قبل از انجام گودبرداری فشار خاک در دو طرف یکسان است.

اما زمانی که خاک‌برداری انجام می‌شود فشار ازیک‌طرف برداشته می‌شود و درنتیجه انحراف بار ناشی از نیروی افقی در یک سمت رخ می‌دهد و مورد دیگر ضریب شیب است که در ظرفیت باربری تأثیر می‌گذارد و زمانی تأثیرگذار است که گودبرداری با زاویه و یا به‌صورت قائم انجام‌شده و سپس این ضریب اعمال می‌گردد. در این مورد نوع دیگری از آسیب گود که ایجاد گوه‌ی گسیختگی در دیواره گود است، رخ می‌دهد.

نوع دیگری از آسیب، ریزش شیروانی‌ها است که ممکن است طی فرایند شهرک‌سازی در این نقاط، راه‌سازی، عبور تأسیسات و عواملی از این قبیل دچار مشکل شود. در این حالت ممکن است گودبرداری انجام‌شده باشد و یا گودبرداری اجرا نشده باشد.

موردی که در این میان باید به آن توجه نمود بحث عملکرد سازه‌ای است به‌طوری‌که اگر گسیختگی اتفاق نیفتد، ترک‌خوردگی ساختمان مجاور تا چه حد مجاز است؟ تغییر شکل مجاز چقدر است؟ آیین‌نامه‌ها در این خصوص چه مواردی را بیان می‌کنند؟

باید بیان کرد که این موارد در آیین‌نامه ابهام داشته و صراحتی وجود ندارد، آیین‌نامه تنها بیان می‌کند که می‌بایست اثرات گود روی ساختمان مجاور بررسی شود ولی در مورد این موضوع که این مقدار تا چه حدی می‌بایست محدود شود، عددی ارائه نمی‌شود.

یکی دیگر از عوامل مؤثر در تخریب گود خطا در فرضیات است. مواردی چون ناهمگنی خاک در اثر عبور خطوط لوله، اثر ناهمسانی خاک در درزها و شکاف‌ها، تغییر شکل خاک ناشی از تغییر رطوبت، افزایش فشار آب منفذی می‌توانند روی تخریب گود تأثیرگذار باشند.

هدف از بررسی این موارد حفظ ایمنی و سلامت افراد در محوطه گود، حفظ پایداری و عملکرد دیواره‌ها و سازه‌های پیرامونی و حفظ محیط‌زیست می‌باشد. با در نظر گرفتن این اهداف می‌بایست شرایط اقتصادی و قوانین و مقررات نیز در نظر گرفته شوند.

پایدارسازی گود چه روش هایی دارد؟

روش اولی که با آن می‌توان پایداری شیب را حاصل کرد حذف گوه‌ی گسیختگی به‌صورت شیب‌دار یا شیب پلکانی می باشد. استفاده از المان های طره ای چون شمع و دیوار حائل روش دیگری است و به صورتی اجرا می شود که بخشی از این المان طره ای داخل زمین قرار گیرد و در نتیجه فشار خاکی که وارد می شود به سبب گیرداری شمع یا دیوار حائل در داخل خاک، از ریزش جلوگیری می کند.

نکته استفاده از این روش این است که می بایست سختی این المان های طره ای زیاد بوده و در نتیجه ابعادشان بزرگ و با توجه به موقعیت و شرایط حدود 0.8 تا 1.1 متر باشد. روش های دیگر پایدار سازی گود می تواند خرپا یا مهار متقابل و یا نیل و انکر باشد.

%عکس - روش های پایدارسازی گود[+مصاحبه با دکتر نادی]

ممکن است در برخی شرایط امکان اجرای نیل به دلایلی چون ورود به حریم همسایه و عدم کسب اجازه وی یا هجوم بیش از حد آب و عدم امکان احداث دیوار شاتکریت، فراهم نباشد. در این موقعیت شرایط خاص می باشد و می بایست با استفاده از سپر کوبی یا همان احداث دیوار فولادی و پس از آن اجرای مهار متقابل یا نیل و انکر پایداری را حاصل نمود.

در برخی موارد ممکن است بنا به دلایلی چون برخورد به مانع سنگی و یا ارتعاش در محیط شهری، امکان کوبیدن صفحه وجود نداشته باشد. در این صورت می توان از روش هایی چون تزریق استفاده کرد بدین صورت که ابتدا خاک را با تزریق پایدار کرد و سپس گود برداری را انجام داد. روش هایی مثل جت گروتینگ یا اختلاط عمقی راهکارهایی هستند که ابتدا خاک را با استفاده از دوغاب پایدار کرده و سپس گود برداری انجام می شود.

روش دیگر استفاده از سازه اصلی به عنوان سازه نگهبان است. در این حالت در زمان احداث گود پی وجود ندارد. پس سازه اصلی موقتا روی شمع اجرا می شود. بدین ترتیب که چاه کنده شده، شمع اجرا شده و سازه اصلی روی شمع قرار می گیرد.

نکته ای که در مورد روش نیلینگ وجود دارد این است که استفاده از این روش در زمین های شهری نیاز به اجازه همسایه مجاور دارد و اجرای آن با محدودیت هایی روبه است.

روش اجرای نیلینگ چگونه است؟

برای مثال عمق گودبرداری 10 متر است. ابتدا یک یا دو متر خاکبرداری را انجام داده به صورتی که طی گودبرداری اولیه، گسیختگی زیردیوارهمسایه اتفاق نیفتد. بعد از این مرحله با دستگاه هایی چون دریل واگن یا راسول، حفاری به قطر حدودی 10 سانتی متر (کمی بیشتر یا کمتر) و با زاویه 10 تا 15 درجه نسبت به افق، انجام می شود.

در مورد طول نیل باید گفت که این مقدار رابطه مستقیم با عمق گود برداری دارد. چرا که با افزایش عمق حفاری گوه  گسیختگی بزرگ تر شده و به نیل بلندتری برای مهار گود نیاز است. بنابراین طول نیل تابعی از عمق گود و مشخصات خاک است اما به طورحدودی می توان گفت که طول نیل های ردیف اول حدود 1 تا 1/2 عمق گود می باشد.

بعد از اتمام حفاری و خروج مته، میلگرد و شلنگ تزریق وارد شده سپس با استفاده از شلنگ تزریق، دوغاب تزریق می شود. بدین ترتیب میلگرد به خاک متصل می گردد. پس از این مرحله زهکش را قرار داده تا آب جمع نشود. دلیل استفاده از زهکش یا ژئودرین، جلوگیری از افتادن آب در پشت نیل است درغیر این صورت باید نیل برای مقاومت در برابر فشار آب طراحی شده باشد چرا که اگر این موارد رعایت نشوند نیل دچار آسیب می گردد.

سپس شبکه فولادی را به منظور مسلح کردن دیوار جای گذاری کرده و پس از این مرحله بتن پاششی اجرا می شود. بتن پاششی به روش خشک بدین معناست که شن و ماسه و سیمان جدا و آب جدا از دو شلنگ وارد شده و در سر نازل با هم مخلوط می گردند. در نهایت نیز صفحه، واشر و مهره بسته می شوند.

بدین ترتیب مرحله اول در قسمت بالایی گود انجام می شود. ادامه پایدارسازی گود با نیلینگ دراعماق پایین تر، دقیقا با همین مراحل تکرار می شود.

در حالت عادی و تا زمانی که خاک تغییر شکل پیدا نکرده عملا نیرویی به نیل وارد نمی شود. به بیان دیگر شرط اعمال نیرو به نیل تغییرشکل گود است. تغییر شکل حدود 2 هزارم عمق گود می باشد. برای مثال اگر عمق گود 10 متر باشد، تغییر شکل 2 سانتی متر و اگر 20 متر باشد تغییر شکل 4 سانتی متر می باشد اما تغییر شکل 4 سانتی متر موجب آسیب به سازه های پیرامونی می گردد، بنابراین می بایست این تغییر شکل کاهش پیدا کند به این منظور از نیل پس تنیده یا انکر استفاده می شود.

پس انکر یا مهاری همان نیل یا میخ پس تنیده می باشد، در نتیجه زمانی که عمق گود زیاد است برای جلوگیری از تغییر شکل از مهاری که کابل یا میلگرد است، استفاده می شود.

به طور کلی می توان گفت مسلح نمودن خاک بیشتر در احداث دیواره به کار برده می شود تا پایدار سازی دیواره و این تسلیح بدین صورت انجام می شود که خاک لایه لایه برداشته شده، سپس مسلح کننده ها را کار می گذارند.

استفاده از مسلح کننده مانند این است که یک سر طناب را داخل خاک به خارج از گوه گسیختگی قلاب کرده و قسمتی از طناب داخل گوه قرار گیرد. استفاده از مسلح کننده ها بیشتر در موارد خارج از شهر استفاده می شود البته در مواردی چون ساخت کوله های پل در محیط شهری نیز کاربرد دارد.%عکس - روش های پایدارسازی گود[+مصاحبه با دکتر نادی]

روش تاپ داون Top Down چیست؟

این روش بیشتر برای سازه‌های اسکلت فلزی استفاده می‌شود اگرچه برای سازه‌های بتنی پیش‌ساخته و درجا نیز کاربرد دارد. برای مثال خانه‌ی بخردی مربوط به دوره‌ی صفویه با بیش از 400 سال قدمت می باشد و زمانی که تخریب ساختمان مجاور آغاز شد، ترک‌هایی در خانه‌ی بخردی دیده شد، بنابراین عملیات تخریب متوقف گشت و چاه‌هایی احداث شد.

عمق این چاه‌ها حدود 14 متر بود که 5 متر بیش‌تر از عمق گودبرداری یعنی 9 متر می باشد. در مرحله‌ی بعد آرماتوربندی و قالب‌بندی ستون‌ها در داخل چاه انجام شد و بتن‌ریزی اجرا گشت و سپس ستون همه طبقات و سقف طبقه بالا نیز انجام شد.

پس از اجرای ستون‌های بتنی فاصله‌ی بین این ستون‌ها و ساختمان کاه گلی بخردی با آجر و گچ پر شد. لذا خانه بخردی تخریب نشده و می‌تواند به این سازه‌ی جدید تکیه کند و اکنون می‌توان عملیات تخریب سازه مجاور را ادامه داد. بدین ترتیب با اجرای هر مرحله از تخریب و خاک‌برداری می‌توان سقف آن طبقه را احداث کرد و درنهایت نیز پی اجرا می‌شود. سپس عملیات از بالا به پایین انجام می شود که به معنی همان top down است.

کاربرد این روش زمانی است که عمق گود زیاد می باشد و دو تا سه طبقه یا حتی تعداد بیشتری از طبقات باید بسته شوند. در این صورت استفاده از این روش بسیار مناسب است. برای مثال در زمانی که گود برداری در کنار ساختمان پنج طبقه آجری با ملات گل، در حال انجام است و اگر قرار باشد از نیل استفاده شود تنها می توان زیر سازه را پایدار کرد و اگر با اضافه کردن المان فولادی یا سولجر نهایت می توان یک طبقه را محافظت کرد، استفاده از خرپا نیز برای بیشتر از یک طبقه توجه اقتصادی ندارد بنابراین می توان از روش top down استفاده کرد بدین ترتیب که چاه را احداث کرده، ستون ها را اجرا نموده و در نهایت خاک برداری انجام شود. با استفاده از این روش می توان تعداد طبقات بیشتری را محافظت نمود. در واقع در این روش سازه اصلی همان سازه نگهبان است که موقتا روی شمع ها می نشیند.

%عکس - روش های پایدارسازی گود[+مصاحبه با دکتر نادی]

چگونه می توان بهترین روش را برای پایدارسازی گود انتخاب نمود؟

به طور کلی در انتخاب روش گود برداری بایستی به هزینه های اقتصادی توجه شود. تقریبا تا دو طبقه زیر زمین استفاده از خرپای فلزی نسبت به نیلینگ از لحاظ اقتصادی توجیه پذیر می باشد در غیر این صورت توجیه اقتصادی روش نیلینگ بیشتر است.

مورد دیگری که تاثیر گذار می باشد، استفاده از عایق رطوبتی است. باید بررسی شود که آیا هجوم آب اتفاق می افتد یا خیر و اگراین موضوع رخ می دهد یا خاک ریزشی شدید است، می بایست در مرحله اول دیواره احداث گردد و سپس گودبرداری انجام شود. نحوه اجرای دیواره یا به صورت تزریق و یا به صورت اختلاط عمقی می باشد. به عبارتی ابتدا خاک بهسازی می شود و سپس گودبرداری اجرا می گردد.

برای مثال برای گود برداری ماسه بادی کویری حتما لازم است که قبل ازعملیات، خاک و سیمان ترکیب شوند، خاک محکم شده و سپس خاکبرداری اجرا شود و یا در مناطق ساحلی که در هنگام خاک‌برداری با هجوم آب مواجه خواهیم بود می بایست تمهیداتی چون سپر کوبی، شمع کوبی و یا شمع در نظر گرفته شود و بعد از احداث دیواره گود برداری انجام پذیرد.

در صورتی که می توان آب را زهکشی کرد می توان از هریک از روش ها با در نظر گرفتن مسائل اقتصادی و قوانین و ضوابط استفاده کرد. مواردی که ذکر شد بیان کلی برای انتخاب روش مناسب پایدار سازی گود بود.

در زمان گودبرداری چه نکاتی باید در نظر گرفته شوند؟

اطلاعات مورد نیاز قبل از اجرای عملیات، توپوگرافی منطقه و زمین های اطراف می باشد تا در صورت وجود، گودال یا تپه مشخص باشد. نحوه زهکشی سطحی نیز باید بررسی شود تا امکان هجوم آب سطحی مشخص شود. آیا در آن محدوده فضای سبزی وجود دارد تا در حین آبیاری آن، آب به دیواره گود نفوذ کند.

هم چنین باید به گودبرداری های مجاور نیز دقت شود. برای مثال اگر به فاصله 6 متر از یک پروژه جدید، پروژه دیگری با عمق گودبرداری 10 متر در حال اجرا است نمی توان برای پایداری گود پروژه جدید از روش نیلینگ استفاده کرد چرا که وارد حریم همسایه می شود.

مورد دیگری که باید به آن توجه شود دسترسی های محلی و کنترل ترافیک است. برای مثال در برخی از کوچه های باریک و کم عرض شهر امکان تردد بیل مکانیکی وجود ندارد و اجرای پایدارسازی گود با محدودیت هایی رو به روست.

وجود خاک دستی و نامناسب موضوع دیگری است که باید به آن توجه شود. در قسمت هایی که خاک دستی یا خاک آن محدوده مخلوط شده است، استفاده از روش نیلینگ خیلی قابل اعتماد نیست چرا که نمی توان به درستی تشخیص داد که نوع خاک و خواص آن چیست. توصیه می شود از روشی برای پایدارسازی گود استفاده شود که می توان از آن مطمئن بود. روش هایی مانند اجرای شمع که در این مواقع، شرایط بهتری را ایجاد می کند.

تاسیسات زیربنایی چون لوله های آب و گاز نیز باید بررسی شوند. اگر روش نیلینگ مورد استفاده قرار می گیرد باید به صورتی باشد که با تاسیسات برخوردی نداشته باشد و یا در حین احداث سازه باید دقت شود که آسیبی به سازه های زیربنایی وارد نشود.

بررسی عدم ورود به حریم سازه های مجاور در روش هایی مانند میخ کوبی و استفاده از مهاری، یکی دیگر از نکاتی است که در پایدارسازی گود باید بدان توجه شود.

علاوه بر مواردی که در بالا توضیح داده شد، مطالعات زیر سطحی شامل عمق و تعداد گمانه نیز از جمله موارد تأثیر گذاراند. برای مثال برخی آیین نامه ها عمق مناسب گمانه زنی و مطالعه روی خواص خاک را دو برابر عمق گود می دانند.

تعیین سطح آب زیر زمینی و نوسانات آن یکی دیگر از مواردی است که باید در پایدارسازی گود در نظر گرفته شود. این آیتم برای نواحی اطراف رودخانه بسیار مهم است. چرا که ممکن است بنا به دلایلی مانند برداشت بیش از حد آب زیرزمینی و یا خشکسالی، تراز آب زیر زمینی افت کند، اما پس از مدتی مجددا تراز آب زیرزمینی بالا بیاید و اگر این موضوع در نظر گرفته نشود و سازه برای تراز پایین تر آب طراحی شود در صورتی که این شرایط برهم بخورد و تراز آب بالا بیاید مشکلاتی به وجود خواهد آمد.

موارد فوق الذکر با انجام آزمایشات آزمایشگاهی و صحرایی و مدلسازی نرم افزاری قابل بررسی و کنترل می باشند.

%عکس - روش های پایدارسازی گود[+مصاحبه با دکتر نادی]

به منظور پایداری گود چه مواردی باید در نظر گرفته شوند؟

پایداری را می توان با در نظر گرفتن گسیختگی خاک، جوشش ماسه و برکنش کف، کنترل نمود. هم چنین تغییر شکل ها و حرکات جانبی دیواره وساختمان های مجاور، بالا زدگی کف، نشست تأسیسات و سازه‌های پیرامونی نیز می‌بایست بررسی شوند. پس از در نظر گرفتن این موارد آنالیز تنش انجام می‌شود. به این معنا که میخ، خرپا، مهار متقابل یا سایر اجزا چه نیرویی را تحمل نموده و بعد از تحلیل این موارد، طراحی انجام می شود.

بنابراین کنترل پایداری، کنترل تغییر شکل و آنالیز تنش مواردی هستند که در طراحی گود می بایست در نظر گرفته شوند.

سازه هایی که به منظور پایدارسازی گود طراحی می شوند به دو صورت موقت و دائم می باشند. طبق آئین نامه انجمن حمل و نقل و بزرگراه های امریکا FHWA، اگر استفاده از این سازه ها کمتر از 2 سال به طول بیانجامد آن سازه موقت و در غیر این صورت آن سازه دائم می باشد. تفاوت اساسی در طراحی سازه نگهبان دائم و موقت بدین صورت است که در طراحی سازه موقت نیازی به اعمال بار لرزه ای نیست در حالی که برای طراحی سازه دائم بار لرزه ای نیز باید در نظر گرفته شود.

چگونه می توان فشار آب را کنترل کرد؟

به طور کلی مبحث مهار آب هم در زمان احداث گود مد نظر است و هم در زمان بهره برداری از سازه باید به این موضوع توجه شود.

در زمان احداث گود به دو روش استفاده از سیستم زهکشی و یا احداث دیوارآب بند می توان آب را مهار کرد. زهکشی بدین معنی که آب وارد شده اما تخلیه می گردد و یا سطح آب از طریق احداث چاه، پایین انداخته می شود. برای احداث دیوار آب بند نیز با استفاده از شمع های هم پوشان، دیوار بتنی یا تزریق از ورود آب ممانعت به عمل می آید.

در زمان بهره برداری نیز سیستم زهکشی مشابه با زمان ساخت می باشد، اما در این مرحله سیستم عایق، دیواره آب بند نیست بلکه استفاده از سیستمی مانند عایق های پایه قیری، عایق های پایه پلیمری (پلی اتیلن ها و پی وی سی ها) یا عایق های پایه رسی (GCL) می باشد.

حین گود برداری در محیط شهری به چه مواردی باید توجه داشت؟

به منظور خاکبرداری در محیط شهری باید به حفاظت و نگهداری از تاسیسات شهری، ساختمان های مجاور، مباحث مربوط به آثار تاریخی، دفع پساب های حفاری، آبکش گود و محل تخلیه بدین معنی که پس از زهکشی آب در کجا تخلیه شود، ورود به حریم مجاور و حفظ و نگهداری درختان، قنات ها و چشمه ها مواردی هستند که ممکن است حین گودبرداری در محیط شهری با آن مواجه شد.

لازم به ذکر است در حین اجرای گودبرداری باید قوانین و مقررات مربوط به این بخش رعایت شوند. برای مثال دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان، دستورالعمل اجرایی گودبرداری را ارائه کرده و در آن شرح وظایف ناظر و کارفرما مشخص شده و سطوح خطر هم در این دستورالعمل ذکر شده است، هم چنین می بایست به مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان نیز رجوع شود.

در پایان لازم می دانیم از دکتر نادی که مشتاقانه وقت و اطلاعات ارزشمندشان را در اختیار مجموعه ساختمانچی و همراهان ما قرار دادند، صمیمانه تشکر کنیم.