%عکس - روف گاردن roof garden و نکات اجرایی آن

روف گاردن roof garden و نکات اجرایی آن

kianborna

روف گاردن یا بام سبز یکی از ایده های خلاقانه طراحی بام ساختمان است که این روزها مورد استقبال فراوانی قرار می گیرد. در حال حاضر معماران و طراحان یافته اند که چگونه گیاهان و درختان را در مکان هایی دور از انتظار همچون پشت بام تعبیه کنند. در شهرهای شلوغ امروزی پشت بام اکثر ساختمان ها یکنواخت و کسل کننده است، از این رو طراحی سبز را می توان راه حلی مناسب برای ایجاد جذابیت و زیبایی به فضای شهری عنوان کرد.

اگر بام سبز را به درستی طراحی و اجرا کنید، با فواید و مزایای بسیار زیادی رو به رو خواهید شد. با توجه به مکانی که در آن زندگی می کنید می توانید گیاهانی را انتخاب کنید که مناسب منطقه زندگی شما باشند. برخی از گیاهان به آب فراوان نیاز دارند و برخی دیگر با توجه به شرایط آب و هوایی نیازمند آبیاری کمی هستند. مهم ترین نکته در انتخاب گیاهان مخصوص بام سبز عدم استفاده از درختان و گیاهانی است که ریشه های سخت داشته و به سقف آسیب می زنند.

بام سبز منجر به صرفه جویی در هزینه های ساختمان می شود و در مقایسه با سایر سقف ها گزینه ای مناسب از نظر صرفه اقتصادی است. کاشت گل و گیاه بر روی بام، آن را در برابر عوامل مختلف محافظت می کند. در واقع می توان گفت بام سبز میزان دمای داخل ساختمان را کاهش داده و هوای آن را خنک می کند، از این رو نوعی عایق پشت بام محسوب می شود. بنابراین برای صرفه جویی در کاهش هزینه سیستم های گرمایشی و سرمایشی می توان روف گاردن را اجرا نمود.

%عکس - روف گاردن roof garden و نکات اجرایی آن

یکی از بزرگ ترین دغدغه های افراد در اجرای روف گاردن، نشت آب و نفوذ نم و رطوبت به لایه های زیرین سقف است. بیایید در واقع اگر سقفی سوراخ باشد چه معمولی بوده و چه به صورت بام سبز ساخته شده باشد دچار آسیب خواهد شد. مهم ترین نکته ای که قبل از اجرای روف گاردن باید بدان توجه نمود، زهکشی آن است. البته نه تنها بام سبز بلکه پشت بام های معمولی نیز نیازمند عایق بندی می باشند تا از نفوذ آب و ایجاد هر نوع خرابی ممانعت گردد. سقف خانه های امروزی به گونه ای ساخته می شوند که قابلیت تحمل بار را دارند، بنابراین به معمار و مهندس ناظر ساختمان خود اعتماد داشته و مطمئن باشید مشکلی برای ساختمان شما پیش نخواهد آمد زیرا با رعایت نکات ضروری و الزامات ساخت بام سبز دیگر نگرانی بابت مسائل احتمالی وجود نخواهد داشت.

گیاهانی که آب را در خود ذخیره می کنند و نیازمند آبیاری مداوم نیستند بهترین گزینه برای روف گاردن می باشند. این گیاهان نه تنها زیبایی بام را به خوبی به نمایش می گذارند بلکه در مصرف آب نیز صرفه جویی می کنند. آن ها با هر شرایط آب و هوایی سازگار هستند و تازگی و طراوت خود را از دست نمی دهند. هر چند در ابتدای کاشت برای محکم کردن ریشه گیاهان، آبیاری باید مرتب صورت گیرد اما به مرور زمان تعداد دفعات آبیاری کاهش خواهد یافت. آبیاری گل ها و گیاهان تنها به نوع آن ها بستگی ندارد بلکه شرایط آب و هوایی نیز بسیار حائز اهمیت می باشد. در مناطق مرطوب و یا مکان هایی که باران می بارد نیازی به آبیاری نیست و در واقع می توان گفت بام سبز بخشی از طبیعت آن منطقه محسوب شده که با شرایط آب و هوایی وفق پیدا کرده است. چرخه طبیعت خود شرایطی ایده آل برای پرورش و رشد گیاهان روف گاردن فراهم می نماید.

معماری سبز یا معماری پایدار ابزاری مناسب برای ارتقاء کیفیت زندگی است. همانطور که می دانید گیاهان نقش بسزایی در کاهش میزان آلودگی ها دارند، از این رو در شهرهای پر جمعیت که میزان آلودگی بالاست برای پاکسازی هوا می توان سقف خانه ها را به صورت روف گاردن طراحی نمود. این سقف ها نه تنها هوا را پاک و تمیز می کنند بلکه در زیبایی معماری شهری نیز تاثیر شگرفی دارند. مسلماً این سقف ها در مقایسه با سقف های ساده و کسل کننده منجر به تقویت روحیه افراد و ایجاد شادابی و نشاط بیشتر در افراد می شود.

برخی از مردم از اجرای سقف سبز هراس دارند زیرا نمی دانند از کجا شروع کرده و به چه مقدار هزینه نیاز دارند. در این مواقع انجام اینکار را باید به تیم های متخصص و حرفه ای سپرد تا به خوبی از عهده آن برآمده و زیبایی را با رعایت استانداردهای لازم به خانه شما ببخشند. با یک زهکشی مناسب و انتخاب درست گیاهان دیگر هیچ نگرانی بابت اجرای روف گاردن وجود ندارد. تیم های متخصص و حرفه ای از مهارت لازم در خصوص طراحی و اجرای این نوع بام برخوردار هستند و با تکیه بر تجربه و دانش آن ها می توان سال ها از داشتن بامی سبز و زنده برخوردار بود. افرادی که سقف خانه آن ها پر از گل و گیاه است آرامش بیشتری خواهند داشت و راحت تر استرس ها و نگرانی ها را از خود دفع می کنند.

انواع روف گاردن

به طور کلی روف گاردن یا بام سبز به چهار دسته کلی تقسیم بندی می شوند. این تقسیم بندی بر اساس سیستم اجرایی روف گاردن صورت می گیرد. این چهار دسته عبارتند از : روف گاردن گسترده، روف گاردن متمرکز، روف گاردن ترکیبی و روف گاردن مدولار یا جعبه گیاه. در ادامه به بیان توضیحاتی در مورد هریک می پردازیم.

روف گاردن گسترده

آن چه که در طراحی روف گاردن گسترده اجرایی می شود، استفاده از بستر کاشت سطحی و کم عمق می باشد. عموماً ضخامت خاک برای کاشت گیاه در روف گاردن گسترده حداکثر 20سانتی متر می باشد. از این رو در طراحی این نوع بام سبز از گیاهانی که ریشه کوتاهی دارند استفاده می شود. روف گاردن گسترده با نام های مقطع کم ارتفاع و اجرا با ضخامت کم نیز شناخته می شوند. در مقایسه با انواع دیگر روف گاردن، هزینه اجرایی روف گاردن گسترده ارزان تر بوده و مقرون به صرفه می باشد.

%عکس - روف گاردن roof garden و نکات اجرایی آن

روف گاردن متمرکز

برخلاف روف گاردن گسترده، در طراحی روف گاردن متمرکز از حجم و ارتفاع زیاد خاک استفاده می شود. طراحی این نوع از روف گاردن نسبت به انواع دیگر گران قیمت تر بوده و تنها برای ساختمان هایی با پشت بام وسیع می توان از آن ها استفاده کرد.

%عکس - روف گاردن roof garden و نکات اجرایی آن

روف گاردن ترکیبی

در طراحی سیستم روف گاردن ترکیبی از روش سیستم روف گاردن متمرکز و گسترده استفاده می شود. این نوع از روف گاردن دارای ظرفیت بیش تری می باشد. در طراحی روف گاردن ترکیبی امکان کاشت چمن و انواع گیاهان بوته ای وجود دارد. نکته قابل توجه در ساخت روف گاردن ترکیبی توجه به میزان وزن ایجاد شده ناشی از کاشت گیاهان در هنگام ساخت سازه می باشد.

%عکس - روف گاردن roof garden و نکات اجرایی آن

سیستم مدولار یا جعبه گیاه

همان گونه که از نام این سیستم مشخص است، کاشت گیاهان در داخل جعبه هایی که بر روی پشت بام قرار گرفته اند، صورت می پذیرد. در این روش که برخلاف سه روش قبلی احتیاج به زیرسازی ندارد، امکان پیاده سازی طرح های متنوع و ایجاد تغییرات در دوره های زمانی و قابل انتقال بودن از مزایای آن میباشد.

%عکس - روف گاردن roof garden و نکات اجرایی آن

فیلترینگ روف گاردن

به منظور جلوگیری از مسدود شدن مسیر های زهکشی شده، از عملیات فیلترینگ استفاده می شود. طی اجرای این عملیات از انتقال املاح خاک به لایه های پایین تر جلوگیری می شود. اجرای فیلترینگ روف گاردن به وسیله قرار دادن الیاف انجام می شود.

مصالح مناسب روف گاردن

انتخاب مصالح مناسب برای ساخت روف گاردن به واسطه وزنی که بر روی سقف ایجاد می کند، نکته بسیار مهمی می باشد. از این رو آن چه که در هنگام انتخاب مصالح ساخت روف گاردن باید به یاد داشته باشید، وزن آن ها می باشد.

مزایای روف گاردن

بدون شک طراحی روف گاردن مزایایی به همراه دارد. یکی از برجسته ترین مزایای روف گاردن جذب آلاینده های محیطی و پاکسازی هوای اطراف می باشد. کنترل دما از دیگر ویژگی های روف گاردن می باشد. ساخت و طراحی روف گاردن یا بام سبز امکان کاهش جذب حرارت ساختمان را نیز فراهم می کند. هم چنین از مزیت های بارز این سیستم زیباسازی فضای شهری نیز می باشد. ساخت بام سبز باعث استفاده بهینه از آب ناشی از بارندگی شده و با محافظت از پشت بام به طولانی شدن عمر آن نیز کمک می کند. وجود نور خورشید بستر بسیار مناسبی برای کاشت گیاهان نیز فراهم می کند.

معایب روف گاردن

در کنار مزایای ذکر شده، طراحی روف گاردن می تواند معایبی نیز به همراه داشته باشد. یکی از شاخص ترین معایب طراحی روف گاردن که می توان به آن اشاره کرد، وزن وارد شده ناشی از خاک، وزن گیاهان، آبیاری گیاهان، استفاده از مبلمان و آلاچیق می باشد. این وزن می تواند در فصولی که بارندگی در آن ها زیاد است، افزایش پیدا کند. گیاهانی که دارای ریشه عمیق هستند می توانند به عایق به کار رفته در سقف آسیب برساند. از این رو در هنگام انتخاب گیاه مناسب باید دقت کافی داشته و با افراد متخصص مشورت نمایید.

طراحی روف گاردن

عوامل زیادی در طراحی روف گاردن تاثیرگذار می باشد. از این رو بهتر است قبل از طراحی روف گاردن با یک متخصص در این زمینه مشورت نمایید. اولین نکته ای که باید به آن توجه داشته باشید، اطمینان از بستر مناسب سقف خانه برای انجام این کار می باشد. در ادامه به بیان عوامل مهم دیگر در این زمینه می پردازیم.

گیاه مناسب روف گاردن

یکی از اجزاء اصلی روف گاردن یا بام سبز، گیاه می باشد. انتخاب گیاه مناسب یکی از نکات اصلی است که باید به آن توجه ویژه ای داشته و از یک متخصص در این زمینه مشورت بگیرید. از جمله عواملی که در هنگام انتخاب گیاه باید به یاد داشته باشید، میزان مقاومت گیاه در برابر تابش نور مستقیم خورشید می باشد. رشد ریشه گیاه نیز یکی از نکات مهم و اساسی در هنگام انتخاب روف گاردن می باشد. بهتر است در جهت انتخاب گیاه مناسب روف گاردن از نمونه هایی که با شرایط آب و هوایی منطقه متناسب است استفاده نمایید.

هم چنین گیاهان انتخابی باید در برابر سرما، گرما، تابش آفتاب و بادهای احتمالی نیز مقاوم باشند. استفاده از گیاهانی که در تمام فصول سال زیبایی و طراوت خود را حفظ می کنند نیز برای انجام این کار مناسب می باشد. در این میان استفاده از درختچه و بوته های تزئینی می تواند گزینه ای مناسب برای استفاده باشد. به یاد داشته باشید از گیاهان سنگین و گیاهانی که ریشه آنها رشد زیادی دارند برای طراحی روف گاردن استفاده نکنید.

زیر سازی

همان گونه که قبلا نیز اشاره شد، اطمینان از بستر مناسب سقف نکته مهمی است که باید به یاد داشته باشید. در این جهت اولین نکته ایجاد زیرسازی مناسب سقف می باشد.

کف سازی

استفاده از مصالح مناسب در جهت کف سازی از دیگر نکات مهمی است که در هنگام طراحی روف گاردن باید به یاد داشته باشید. برای کف سازی روف گاردن یا بام سبز عموما از چوب و قلوه سنگ استفاده می شود.

آبیاری

از نکات مهم و اساسی که باید در هنگام طراحی روف گاردن به یاد داشته باشید، استفاده از سیستم آبیاری مناسب می باشد. برای مثال به این منظور می توان از سیستم آبیاری اتوماتیک استفاده کرد. استفاده از سیستم هوشمند، امکان آبیاری گیاهان در زمان مشخص را فراهم می کند.

خاک مناسب روف گاردن

انتخاب خاک مناسب از نکات مهمی است که باید به یاد داشته باشید. برای انتخاب خاک مناسب از نمونه هایی که جذب آب بالا ولی در عین حال وزن کمی دارند، استفاده نمایید. از آن جهت که تعویض خاک روف گاردن دردسرهایی به همراه دارد، در هنگام انتخاب خاک باید دقت کافی داشته باشید و از نمونه هایی که از مواد مغذی کافی برخوردار است استفاده نمایید.

نورپردازی روف گاردن

استفاده از سیستم نورپردازی مناسب در طراحی روف گاردن نکته مهمی است که باید به آن توجه داشته باشید. استفاده از این سیستم می تواند در ایجاد نمای بسیار زیبا به شما کمک کند.

طراحی روف گاردن مدرن

در جهت طراحی روف گاردن مدرن، استفاده از المان های مدرن اهمیت ویژه ای دارد. برای مثال استفاده از یک سیستم نورپردازی ویژه، آبنما، مبلمان مناسب، آلاچیق و سایر المان ها می تواند در طراحی یک روف گاردن مدرن به شما کمک کند.

%عکس - روف گاردن roof garden و نکات اجرایی آن

انواع کلاس های روف گاردن

انواع کلاس های روف گاردن به سه دسته روف گاردن کلاس A، کلاس B، کلاس C، کلاس D و کلاس E تقسیم بندی می شود.

روف گاردن کلاس A

در روف گاردن کلاس A  از سنگ یا موزاییک به عنوان کف بام استفاده می شود. شمشاد به عنوان پوشش گیاهی مورد استفاده قرار می گیرد و فضای مرکزی روف گاردن به وسیله چمن طبیعی پوشانده می شود. اجرای فضای سبز به وسیله عایق کاری و زهکشی صورت می گیرد. در این نوع روف گاردن از آلاچیق و سایبان استفاده شده و جنس مبلمان ترموود می باشد. از نور مخفی و چراغ هایی در محوطه در جهت نورپردازی استفاده می شود.

روف گاردن کلاس B

در روف گاردن کلاس B، از ترموود به عنوان کف بام استفاده می شود. نحوه اجرای فضای سبز به صورت باکس و گلدان بوده و از گیاهانی مانند کاج به عنوان پوشش گیاهی استفاده می شود. جنس مبلمانی که برای طراحی این فضا مورد استفاده قرار می گیرد، حصیر و چرم می باشد. نورپردازی این نوع روف گاردن به صورت استفاده از چراغ هایی در محوطه می باشد. از آلاچیق و سایبان نیز برای طراحی این روف گاردن استفاده می شود.

روف گاردن کلاس C

در روف گاردن کلاس C، از ترموود پلکانی به عنوان کف بام استفاده می شود. اجرای فضای سبز به صورت باکس ترموود پلکانی بوده و از گل و گیاه طبیعی به عنوان پوشش گیاهی استفاده می شود. جنس مبلمان ترموود بوده و از چراغ باغی و نور مخفی در جهت نورپردازی استفاده می شود. در طراحی این فضا سایبان و آلاچیق مورد استفاده قرار می گیرد. به یاد داشته باشید آلاچیق هایی که برای طراحی روف گاردن مورد استفاده قرار می گیرند، با نمونه های معمولی تفاوت هایی دارند. چرا که نیروی باد بر روی روف گاردن ها زیاد بوده و از این رو باید از نمونه هایی با طراحی مخصوص استفاده کرد.

روف گاردن کلاس D

طراحی روف گاردن کلاس D کاملا به طراحی کلاس C شباهت دارد. در طراحی این روف گاردن از ترموود پلکانی به عنوان کف بام استفاده می شود. اجرای فضای سبز با استفاده از باکس ترموود پلکانی بوده و پوشش گیاهی با استفاده از گل و گیاه طبیعی صورت می گیرد. نورپردازی این نوع روف گاردن با استفاده از چراغ باغی و به وسیله نورپردازی مخفی انجام می شود. استفاده از سایبان و آلاچیق نیز از دیگر نکات در طراحی روف گاردن کلاس D می باشد.

روف گاردن کلاس E

در طراحی روف گاردن کلاس E از سنگ به عنوان کف بام استفاده می شود. پوشش گیاهی فضای مرکز از چمن مصنوعی بوده و از سیستم زهکشی در جهت اجرای فضای سبز استفاده می شود. در طراحی این نوع از روف گاردن نیز از سایبان و آلاچیق استفاده می شود. جنس مبلمان ترموود بوده و نورپردازی فضای روف گاردن با استفاده از چراغ باغی صورت می پذیرد.

استاندارد های اجرای روف گاردن

اگر به دنبال بالا بردن بازدهی بیشتر و تاثیر مثبت اجرای بام سبز هستید، رعایت استانداردها نکته مهم و قابل توجهی می باشد. از جمله استاندارهایی که می توان در این زمینه نام برد، استفاده از گیاهان بومی و متناسب با شرایط آب و هوای شهری که در آن زندگی می کنید، می باشد. گیاهانی که به این منظور مورد استفاده قرار می دهید، باید در برابر بادهای شدید و حتی گرما، سرما و تابش آفتاب مقاومت داشته باشند.

از دیگر استانداردهایی که در جهت اجرای روف گاردن تعریف شده است، استفاده از مصالحی که تولیدات منطقه است می باشد. هم چنین می توان به این منظور از مصالح بازیافتی ساختمان یا مصالح تجدید پذیر نیز در طراحی روف گاردن میتوان استفاده نمود. از دیگر استانداردهای تعریف شده در این زمینه به کارگیری لایه ضد آب قبل از اجرایی کردن روف گاردن می باشد. از دیگر موارد ذکر شده در این زمینه استفاده از سیستم زهکشی برای جمع آوری آب های سطحی و استفاده دوباره از آن ها در سیستم آبیاری می باشد.

مراحل ساخت روف گاردن

مراحل ساخت روف گاردن شامل کلیه عملیاتی است که از ابتدا تا انتهای ساخت روف گاردن مورد استفاده قرار می گیرد. این مراحل به ترتیب شامل طراحی اولیه و در نهایت طراحی تکمیلی روف گاردن، تخمین هزینه های حاصل از ساخت روف گاردن، انتخاب روش اجرای طراحی روف گاردن، استفاده از مصالح ساختمانی سبک در جهت محوطه سازی فضا، ایزوله لاسیون سازی روف گاردن، لایه بندی سطح زیرین و ایجاد زهکشی مناسب، انتخاب خاک مناسب روف گاردن، انتخاب و کاشت گیاهان مناسب، نصب سیستم آبیاری هوشمند در صورت تمایل به انجام آن، طراحی نورپردازی مناسب و در نهایت انتخاب المان های تزئینی مانند آلاچیق، باربیکیو، مبلمان و غیره می باشد.

عایق رطوبتی روف گاردن

یکی از اصول و نکات مهمی که در طراحی روف گاردن باید به یاد داشته باشید، استفاده از عایق رطوبتی سقف می باشد. استفاده از عایق رطوبتی، از نفوذ رطوبت لایه های بالایی روف گاردن جلوگیری به عمل می آورد. انتخاب نوع عایق نکته مهمی است که باید به آن توجه داشته باشید. در هنگام انتخاب عایق مناسب باید به مواردی از جمله طول عمر آن، هزینه اجرایی و اثرات زیست محیطی ناشی از استفاده عایق توجه داشته باشید. عایق هایی که در کشور ما بیشترین استفاده به این منظور را دارند، عایق های قیر و گونی و ایزوگام می باشند. از جمله عایق هایی که می توانید در این زمینه مورد استفاده قرار دهید، عایق رطوبتی ژئو ممبران PVC  می باشد. استفاده از این عایق مزیت های زیادی در پی دارد. از جمله این مزیت ها می توان به مقاومت آن در برابر شرایط محیطی، مقاومت در برابر فرسایش، پایداری و مقاومت مناسب در برابر نفوذ پذیری، سهولت در شکل گیری، خاصیت اشتعال پایین و به نوعی می توان گفت خود خاموش شونده و دارا بودن قابلیت جوشکاری بالا اشاره کرد.

قیمت روف گاردن

هزینه اجرایی روف گاردن به عوامل مختلفی بستگی دارد. از جمله عوامل تاثیر گذار بر قیمت طراحی بام سبز، قیمت باربیکیو، مبلمان، آلاچیق و سایبان، محل اجرای پروژه، نوع گیاهانی که تمایل به استفاده از آن ها دارید، تعداد گلدان ها و باکس ها و سایر المان هایی که در طراحی روف گاردن مورد استفاده قرار می گیرد، می باشند.

در طراحی روف گاردن باید از گیاهانی که به آبیاری زیاد نیاز ندارند، استفاده شود.

 

از مزایای طراحی روف گاردن می توان به جذب آلاینده های محیطی، کاهش حرارت ساختمان و استفاده بهینه از آب بارندگی اشاره کرد.

از معایب طراحی روف گاردن می توان به افزایش بار وارد بر ساختمان به واسطه خاک و گیاهان و در برخی مواقع آسیب رسیدن به سقف اشاره کرد.